Historia gorsetu w XIX w. Gorset w latach 1850 – 1901

Czytanie niniejszego wpisu proponuję zacząć od pierwszej części tj. publikacji z dnia 16.02.2022 r.

https://www.lisak.net.pl/blog/?p=20946

***

Tak jak nadmieniałam w poprzednim wpisie, opowiadanie o historii gorsetu w XIX w. nie jest łatwe. Temat ten w książkach poświęconych modzie traktowany jest raczej pobieżnie, a do tego autorzy unikają jak diabeł święconej wody wskazywania dat. Lubują się w stwierdzeniach typu “po 1850 roku” (czyli dokładnie kiedy?), czy też “od ostatniej ćwierci XIX w.”. Na domiar złego podczas lektury uderza brak podawania przypisów i tym samym źródła informacji. Z tego też powodu postanowiłam odrzucić pozycje współczesne i pochylić się nad materiałami oraz eksponatami z XIX w.

***

Gorsety z pierwszej połowy XIX w. nie posiadały jeszcze zapięcia na przodzie (patrz pierwszy wpis). W konsekwencji sznurowanie ich, gdy nie miał kto pomóc, było nie lada wyzwaniem. Kiedy zatem powstaje owo “cudowne” zapięcie umiejscowione w bryklach?

Po raz pierwszy odnajduję je w bieliźnie z 1851 r. zrobionej przez angielską gorseciarkę Roxey Ann Caplin. Na stronach Museum of London obejrzeć można film, na którym pokazywany jest właśnie ten eksponat. Jeżeli ktoś z Państwa zechce nadesłać ilustracje z wcześniejszą datą dla tego typu zapięć, będę wdzięczna.

https://www.museumoflondon.org.uk/discover/fashion-alphabet-corsets

Poniżej zdjęcie z w/w filmu. To białe, co Państwo widzą, to wystające kości, które według zamysłu gorseciarki miały poprawiać jakość gorsetu. Czy słusznie?

gorset muzeum w Londynie

***

Poniżej model z 1862 r. z dość osobliwymi zapięciami, które jednak nie przyjęły się szerzej.

gorset z zapięciami zapięcia do gorsetu 1862 r.
Ilustracja z “Les Modes Parisiennes Illustrées” 1862 r.

***

Poniżej modele z niemieckiego pisma Der Bazar z 1869 r.

Kliknij, aby powiększyć.

***

W zbiorach francuskiej biblioteki Bibliothèque Forney w Paryżu zachowały się katalogi wysyłkowe domu towarowego Le Bon Marche. Z uwagi na fakt, że posiadają one daty, stanowią bezcenne źródło informacji na temat mody, przedmiotów życia codziennego, w tym bielizny…

Poniżej gorset z katalogu z 1882 r.

Le Bon Marche gorset reklama

***

Poniżej gorsety z katalogu z lat 1887 – 1888 r. (wydanie bożonarodzeniowe). Na samym dole na środku widoczny gorset dla kobiet w ciąży. Po bokach dwa pasy także dla kobiet ciężarnych.

Le bon marche gorset reklama 1888 r. gorset dla kobiet w ciąży XIX w. ***

Poniżej gorsety z katalogu z 1890 r.

***

Poniżej gorsety z katalogów z 1899 r.

dom towarowy dom handlowy le bon marche reklama gorsetu XIX w.

dom handlowy le bon marche katalog wysyłkowy reklama goresetu XIX w.

***

Poniżej bielizna z katalogu z 1901 r. Niektóre z gorsetów mają już żabki do pończoch, co należy uznać za nowość i kierunek, w którym pójdą producenci. Po prawej stronie na dole widoczna także bielizna przypominająca stanik. Wtedy jeszcze jest to nieśmiała propozycja, a nie trend wiodący.

dom towarowy dom handlowy w XIX w. le bon marche katalog wysyłkowy ***

Poniżej reklama z 1889 r.

Ze zbiorów biblioteki Bibliothèques spécialisées de la Ville de Paris.

***

Kliknij, aby powiększyć.

Ze zbiorów biblioteki Bibliothèques spécialisées de la Ville de Paris.

***

Kliknij, aby powiększyć.

Ze zbiorów biblioteki Bibliothèques spécialisées de la Ville de Paris.

***

***

Podsumowanie:

Analizowany materiał nie daje podstaw do wyciągania wniosków ogólnych, co bardzo lubią robić autorzy książek, twierdząc jakoby gorsety w pewnych dekadach były krótsze, dłuższe, szersze, węższe. Są to pojęcia mocno nieostre. Jak rozpoznać gorset dłuższy od krótszego, gdy autor nie przestawia choćby jednej ilustracji? Należy mieć na uwadze, że druga połowa XIX w. to czasy nie tylko zakładów gorseciarskich, ale także dużych fabryk. Producenci proponowali coraz to nowe modele, konstrukcje, rozwiązania, tak aby kusić klientki. Ktoś wymyślił gorset z wszytymi kośćmi, ktoś inny gorset elektryczny (cokolwiek to znaczy), a nawet z otworami (przypominający ażur). Jedni swoje pomysły prezentowali na wystawach światowych lub lokalnych, inni starali się opatentować. Jednym słowem w drugiej połowie XIX w. nie było jednego, uniwersalnego modelu gorsetu, na przykładzie którego dziś można by było śledzić jego ewolucję.

Wszystkim, którzy posiadają materiały, które mogłyby zmienić lub uzupełnić prezentowane tu poglądy, będę wdzięczna za ich przesłanie.