• Dawne witryny sklepowe – Rynek Główny 47

    13 kwietnia 2026 /

    Czytanie wpisu proponuję zacząć od części pierwszej znajdującej się pod następującym linkiem (KLIKNIJ). *** Poniżej najstarsze znane mi zdjęcie (z 1856 r.), przedstawiające kamienicę przy Rynku Głównym 47. Budynek nie posiada jeszcze witryn. To, co widzimy na parterze, to półokrągłe okna. Z następnego zdjęcia wyczytać można, że znajdowały się nad nimi francuskojęzyczne napisy „restaurant” i „cafe„.  Na dachu widoczny wielki napis hotel Drezdeński. Więcej na jego temat dowiedzieć się można w osobnym moim wpisie, do którego zapraszam (kliknij). *** Poniżej fragment zdjęcia Ignacego Kriegera z ogólnym widokiem Rynku. Po odpowiednim powiększeniu i skadrowaniu obejrzeć możemy ze szczegółami interesujący nas budynek. Po lewej stronie od wejścia zamontowano już elegancką witrynę sklepową,…

    dowiedz się więcej
  • stare zdjęcia Krakowa

    Budki do sprzedaży wody sodowej w XIX w.

    11 kwietnia 2026 /

    Trzeba sporo szczęścia, by na dawnych zdjęciach Krakowa odnaleźć budki do sprzedaży wody sodowej, a czasami też pomocy osób życzliwych. Poniżej pierwsza z nich na zdjęciu przedstawiającym Prałatówkę na rogu placu Mariackiego i ul. Szpitalnej. Poniżej powiększenie wcześniejszego zdjęcia. Poniżej budka stojąca przy Barbakanie, odnaleziona dzięki pomocy p. Tomasza Gwiazdy (dziękuję). Poniżej kolejna budka tym razem stojąca pod bramą Floriańską (po lewej), odnaleziona dzięki pomocy p. Tomasza Gwiazdy. *** Podobną budkę odnaleźć można na fotografii ze zbiorów Wien Museum. Napisy nie pozostawiają wątpliwości co do jej charakteru. *** *** Agnieszka Lisak blog historia blog historyczny

    dowiedz się więcej
  • Życie towarzyskie w XIX w.

    Kraków w satyrach Józefa Kruszewskiego cz. 1

    23 lutego 2026 /

    Najpiękniejsze artefakty odnajduje się przez przypadek. Tak było podczas kwerendy w dziale grafiki Biblioteki Jagiellońskiej, gdy natrafiłam na pierwszą satyrę krakowskiego artysty Józefa Kruszewskiego. Patrzyłam na nią jak zahipnotyzowana i już wiedziałam, że będą chciała pójść jego śladem. Początkowo myślałam, że uda odnaleźć się kilka dzieł, które połączę z krótkim opisem na temat życia; i tak powstanie wpis. Z czasem uświadamiałam sobie, że to, co pozostawił po sobie Józef Kruszewski to nie kilka prac, ale prawdziwa spuścizna. *** W dwa tygodnie po śmierci Józefa Kruszewskiego w 1920 r. pisano w „Nowościach Ilustrowanych”: „Należałoby sobie życzyć, aby się znalazł ktoś, kto chciałby się podjąć zebrania prac ś.p. p. Kruszewskiego i urządzenia…

    dowiedz się więcej
  • satyra w XIX w.

    Kraków w satyrach Józefa Kruszewskiego cz. 3

    21 lutego 2026 /

    Czytanie wpisu proponuję zacząć od części drugiej dostępnej pod następującym linkiem KLIKNIJ. *** W 1888 r. wydany został album z akwarelami J. Kruszewskiego pt. „Emigracya do Ameryki”, będący satyrą na łatwowierność prostego ludu i interesowność Żydów. Porównać można go do dzisiejszych komiksów, w których słowa zastępują rysunki ułożone w ciekawą historyjkę. Aż trudno uwierzyć, że pozycja ta wydana w Krakowie, stworzona przez krakowskiego artystę nie zachowała się w zbiorach Biblioteki Jagiellońskiej. Udało mi się odnaleźć ją jedynie w zbiorach Biblioteki Narodowej w Warszawie i Muzeum Karykatury im. Eryka Lipińskiego. *** Zaczynało się od tego, że w karczmie „ajent” ubrany na zagraniczną modłę kusił chłopów opowieściami o wyjeździe do Ameryki i…

    dowiedz się więcej
  • satyra w XIX w.

    Kraków w satyrach Józefa Kruszewskiego cz. 4

    20 lutego 2026 /

    Czytanie wpisu proponuję zacząć od części trzeciej dostępnej pod następującym linkiem KLIKNIJ. *** Jakiś czas temu rozpoczęłam opowieść o twórczości krakowskiego artysty Józefa Kruszewskiego. Na zakończenie warto nadmienić, że pracował on także dla pisma satyrycznego „Ananas”. Między innymi w numerach z 1886 r. znajdziemy jego prace. Zapraszam do obejrzenia kilku wybranych przeze mnie. *** W XIX w. pierwsi letnicy, którzy udawali się do Zakopanego, mieszkali w góralskich chałupach. Wyjeżdżając z Krakowa zabierali ze sobą wszystko, co było potrzebne do życia pod Tatrami przez kilka tygodni: cały „warsztat kuchenny”, jedzenie, a czasem nawet dywany, by proste chłopskie izby przekształcać w prawie salony. Jednym słowem wyjazd na Podhale przypominał prawdziwą wyprowadzkę, jak…

    dowiedz się więcej

  • Kraków w satyrach Józefa Kruszewskiego cz. 5

    19 lutego 2026 /

    Czytanie wpisu proponuję zacząć od części czwartej dostępnej pod następującym linkiem KLIKNIJ. *** To już ostatni mój wpis poświęcony pracom Józefa Kruszewskiego. Poniżej pozwalam sobie zaprezentować te znajdujące się w zbiorach Muzeum Śląska Cieszyńskiego. Bez wątpienia miały one układać się z całość, tworzącą historię nt. interesowności Żydów. Niestety, gdy brak zachowanej numeracji, trudno dociec przesłania. *** Agnieszka Lisak blog historia blog historyczny

    dowiedz się więcej

  • Dawne witryny sklepowe na Rynku Głównym w Krakowie

    25 stycznia 2026 /

    Przez całe stulecia towary luksusowe zamawiano u rzemieślników, a nie kupowano. Suknie u krawców, buty u szewców, meble u stolarzy, biżuterię u złotników… To też sprawiało, że liczba produktów w sklepach dedykowanych majętnemu klientowi była zdecydowanie mniejsza. Władysław Łuszczkiewicz wspomina, że jeszcze w 1799 r. Sukiennice stanowiły główne centrum handlowe Krakowa do tego stopnia, że towarów nie sprzedawano – jak dziś – w kamienicach na Rynku. Dopiero w XIX w. w rozwinął się w nich handel. W konsekwencji w pierwszej połowie XIX w. ulice Krakowa wyglądały tak, jak na poniższym obrazie Ludwika Kraffta. – Sklepów raczej niewiele, a witryn – choćby skromnych – wcale. *** Produkcję rzemieślniczą stopniowo zaczęła zastępować…

    dowiedz się więcej
  • dawne witryny sklepów w Krakowie XIX w.

    Dawne witryny sklepowe – Rynek Główny 4, 5, 6

    25 stycznia 2026 /

    Zainteresowanych tematyką dawnych witryn sklepowych w obrębie Rynku Głównego w Krakowie zapraszam do pierwszej części niniejszego wpisu (KLIKNIJ). W części drugiej chciałabym przedstawić Państwu odnalezioną przeze mnie ikonografię ułożoną zgodnie z numeracją kamienic. *** Kamienica przy Rynku Głównym 4 Poniżej na starym zdjęciu witryna z wejściem do sklepu Braci Bilewskich, którzy zajmowali się sprzedażą galanterii męskiej tj.: kapeluszy, skarpetek, rękawiczek, krawatów… Za szybą widać zresztą wiszące krawaty i nakrycia głowy. Więcej na temat ich działalności przeczytać można w osobnym moim wpisie, do którego zapraszam (kliknij). Poniżej kolejne ujęcie tej samej witryny. Kliknij, aby powiększyć. Na początku XX w. kamienica przy Rynku Głównym 4 została zburzona. W jej miejscu w latach…

    dowiedz się więcej
  • jubiler Wiktor Czaplicki

    Dawne witryny sklepowe – Rynek Główny 7

    24 stycznia 2026 /

    Zainteresowanych tematyką dawnych witryn sklepowych w obrębie Rynku Głównego w Krakowie zapraszam do poprzedniej części niniejszego wpisu (KLIKNIJ). *** Kamienica przy Rynku Głównym 7 Na zdjęciu poniżej wejścia do dwóch sklepów jeszcze na starą modłę, tj. w stylu, jaki obowiązywał w połowie XIX w. Po lewej stronie zobaczyć można szyld „składu porcelany”, natomiast po prawej wejście do sklepu z lampami naftowymi M. Liśkiewicza. Stan ten jednak niebawem ulegnie zmianie. Kliknij, aby powiększyć. Na poniższej reklamie proponuję zwrócić uwagę, na informację o możliwości nabycia w omawianej tu kamienicy lamp Rudolfa Ditmara. Był on przedsiębiorcą z Wiednia, eksportującym swoje lapy do wielu krajów Europy, w tym do Polski. Do dnia dzisiejszego jego…

    dowiedz się więcej

  • Dawne witryny sklepowe – Rynek Główny 8

    23 stycznia 2026 /

    Zainteresowanych tematyką dawnych witryn sklepowych w obrębie Rynku Głównego w Krakowie zapraszam do poprzedniej części niniejszego wpisu (KLIKNIJ). *** Kamienica przy Rynku Głównym 8 Opowiadając o witrynach sklepowych w kamienicy przy Rynku Głównym 8, chciałoby się pokazać ją Państwu w całości. Niestety, nie udało mi się odnaleźć takiego zdjęcia. Może kiedyś. Witryny tej kamienicy uwiecznione zostały przy okazji fotografowania sąsiednich budynków. Na pierwszym zdjęciu (poniżej), po lewej stronie widzimy wejście do budynku z numerem 7, który był przeze mnie omawiany w poprzednim wpisie (kliknij). Przy okazji fotograf uchwycił kawałek witryny w sąsiedniej kamienicy. Że też nie przesunął obiektywu bardziej na prawo. Widoczne jest wejście do sklepu prowadzonego pod firmą Porębski…

    dowiedz się więcej
  • dawne wystawy sklepowe XIX w.

    Dawne witryny sklepowe – Rynek Główny 10 i 11

    21 stycznia 2026 /

    Zainteresowanych tematyką dawnych witryn sklepowych w obrębie Rynku Głównego w Krakowie zapraszam do poprzedniej części niniejszego wpisu (KLIKNIJ). *** Kamienica przy Rynku Głównym 10 Na poniższym zdjęciu widoczny jest przepiękny ciąg witryn zajmujących całą ścianę budynku. Pomiędzy nimi wyrzeźbiony znak ryby, który nawiązywał do nazwy kamienicy – Pod Złotym Karpiem. Po lewej wejście do „magazynu” H. Kretschmera. Jak to w XIX w., można było nabyć w nim wszystko, co właściciel uznał za godne sprzedaży, choćby nie miało ze sobą związku: towary galanteryjne, mydła i perfumy, tzw. towary norymberskie (kliknij), artykuły religijne… Jak wynika z reklam, sklep założony został w 1872 r. (przypis 1.), natomiast przeniesiony do kamienicy przy Rynku Głównym…

    dowiedz się więcej
  • dawne wystawy sklepowe witryny w Krakowie

    Dawne witryny sklepowe – Rynek Główny 12 i 13

    20 stycznia 2026 /

    Zainteresowanych tematyką dawnych witryn sklepowych w obrębie Rynku Głównego w Krakowie zapraszam do poprzedniej części niniejszego wpisu (KLIKNIJ). *** Kamienica przy Rynku Głównym 12 Na poniższym zdjęciu po prawej stronie kamienica przy Rynku Głównym 12 uchwycona została przy okazji. Chciałoby się zobaczyć więcej. Być może w przyszłości uda mi się odnaleźć lepszą fotografię. Oto w okazałej witrynie widzimy wejście do kantoru wymiany walut prowadzonego przez wspólników o nazwisku Blau i Epstein. Jest to zgodne z przepisami, które wymagały, by kantory oznaczane były w sposób widoczny nazwiskami właścicieli. Kliknij, aby powiększyć. W XIX w. w kantorach nie tylko wymieniano walutę, ale także skupywano weksle, czyli dokumenty na okaziciela podpisywane przez osoby,…

    dowiedz się więcej
  • Kamienica Rynek Główny 16 w Krakowie

    Dawne witryny sklepowe – Rynek Główny 16 i 17

    18 stycznia 2026 /

    Zainteresowanych tematyką dawnych witryn sklepowych w obrębie Rynku Głównego w Krakowie zapraszam do poprzedniej części niniejszego wpisu (KLIKNIJ). *** Kamienica przy Rynku Głównym 16 Widok współczesny. Poniżej dawne zdjęcie kamienicy przy Rynku Głównym 16, a na nim witryna „składu” lamp i porcelany prowadzonego przez Władysława Tomaszewskiego. Wcześniej swoją działalność prowadził on przy ul. Grodzkiej 13 (przypis 1.) Na wąskich półkach możemy zobaczyć poustawiane towary, które miały kusić oko przechodniów. Poniżej przybliżenie. Kliknij, aby powiększyć. Poniżej sklep Władysława Tomaszewskiego na kolejnym zdjęciu. W oknach pierwszego piętra widoczny wystawiony towar: samowary, lampy naftowe, świeczniki… Kliknij, aby powiększyć. *** Kamienica przy Rynku Głównym 17 Poniżej zdjęcie współczesne. Poniżej przykład kamienicy, w której wygląd…

    dowiedz się więcej

  • Dawne witryny sklepowe – Rynek Główny 18 i 19

    17 stycznia 2026 /

    Zainteresowanych tematyką dawnych witryn sklepowych w obrębie Rynku Głównego w Krakowie zapraszam do poprzedniej części niniejszego wpisu (KLIKNIJ). *** Kamienica przy Rynku Głównym 18 Poniżej najwęższa kamienica na Rynku Głównym zwana Amadejowską. Swoją nazwę wzięła od nazwiska kupca korzennego Benedykta Amadei, który w XVII w. był jej właścicielem. (przypis 1.) Poniżej stare zdjęcie kamienicy Amadejowskiej przedstawiające wejście do „zakładu fryzjersko – perukarskiego” M. Doeninga, którego nazwisko widzimy nad wejściem. Gdy wytężymy wzrok, zobaczymy wiszące za szybą damskie warkocze i krótką męską perukę na drewnianej głowie. Kliknij dwukrotnie, aby powiększyć. Należy mieć na uwadze, że w XIX w. moda wymagała od kobiet posiadania okazałej fryzury. Poprawiano więc naturę doczepiając treski i…

    dowiedz się więcej

  • Kamienica przy Rynku Głównym 13 w Krakowie

    8 grudnia 2025 /

    Zapewne długo jeszcze nie napisałabym o kamienicy przy Rynki Głównym 13, gdyby nie przepiękne akwarele odnalezione przeze mnie w zbiorach rękopisów Biblioteki Jagiellońskiej. W pierwszej połowie XIX w. składała się ona z dwóch budynków. Pierwszy nosił nazwę Pod Opatrznością, do czego nawiązywało boskie oko w trójkącie na samej górze (patrz poniżej), drugi Pod Złotą Głową. Na zachowanej akwareli ze sporą dokładnością odmalowane zostały witryny sklepowe. Ot zwykłe półokrągłe wejście z otwartą jedną połową, w drugiej mała skromna gablotka. Tego typu rozwiązania znajdziemy na niejednym zdjęciu Krakowa z XIX w. Jako przykład podać można poniższą fotografię W. Maliszewskiego przedstawiającą ul. Floriańską i najstarszy widok hotelu Pod Różą (kliknij) pochodzący z lat…

    dowiedz się więcej