Hotel Lwowski (Centralny) na Kleparzu

Na rogu dzisiejszego placu Matejki i ul. Basztowej stał kiedyś hotel Lwowski, który pod koniec XIX w. zmienił nazwę na Hotel Centralny. Obecnie w tym miejscu znajduje się budynek Narodowego Banku Polskiego.

Pocztówka ok. 1905 r., Muzeum Krakowa MHK-Fs228/IX

Widok nowego budynku stojącego obecnie w tym miejscu.

Autor Zygmunt Put

***

Początki hotelu giną w mrokach przeszłości. Najstarszym odnalezionym przeze mnie dokumentem informującym o prowadzeniu na Kleparzu działalności noclegowej pod tą właśnie nazwą (aczkolwiek w nieco innym miejscu, patrz przypis nr. 1), jest ogłoszenie publikowane na łamach „Czasu” z 1850 r.

„Czas” z 1850 r., nr 239, str. 4

Najprawdopodobniej to ten właśnie zajazd dał początek omawianemu tu hotelowi Lwowskiemu.

Kolejnym odnalezionym przeze mnie dokumentem, tym razem wskazującym już na istnienie hotelu jest poniższy  nekrolog z 1867 r.

***

Omawiany tu obiekt widzimy na dwóch poniższych zdjęciach.

Poniżej po lewej stronie fragment Barbakanu, bardziej na prawo na ostatnim planie hotel Lwowski.

Muzeum Fotografii 16587/II; PIK 122280
Ignacy Krieger (fragment), przed 1877 r., Muzeum Krakowa MHK-3578/K

***

Niewiele dokumentów życia społecznego związanego z omawianym tu hotelem udało mi się odnaleźć w zbiorach bibliotek. Mam nadzieję, że z czasem ich liczba będzie wzrastać. Te, na które natrafiłam, prezentuję poniżej.

W XIX w. część krakowskich hoteli posiadała sale balowe (np. hotel Saski, hotel Europejski, hotel Pod Różą, hotel Grand…), to też sprawiało, że w okresie karnawału organizowano w nich bale. Poniższy afisz świadczy o tym, że sala do tańczenia istniała także w budynku hotelu Lwowskiego.

Kliknij, aby powiększyć.

Biblioteka Jagiellońska, 224657 V 2/8

***

„Nowiny” 1904 r. (nr 109)

***

Ciekawą grupę dokumentów stanowią dawne nekrologii. Wynika z nich, że hotel świadczył dość osobliwą usługę polegającą na udostępnianiu sali do wystawiania zwłok przed odprowadzeniem zmarłego na miejsce wiecznego spoczynku.

Biblioteka Jagiellońska
Biblioteka Jagiellońska

***

Lektura dawnych reklam może budzić zdumienie. Okazuje się, że w krakowskich hotelach zatrzymywali się przedsiębiorcy, którzy przy okazji w tym miejscu świadczyli usługi. W anonsach czytamy o fotografach, dentystach, a nawet sprzedawcy żywych ptaków. Inni wynajmowali pomieszczenia handlowe, aczkolwiek na działalność, którą z dzisiejszego punktu widzenia uznalibyśmy za nielicującą z powagą miejsca. Poniżej reklama firmy Braci Wohlfeld zajmujących się handlem sianem i słomą.

„Czas” 1894 r. (nr 200), str. 4

***

I oto historia opisanego powyżej hotelu zaczęła dobiegać końca. Poniżej ogłoszenie z 1912 r.

„Tygodnik Mieszczański” 1912 r. (nr 16)

***

W chwili obecnej w miejscu tym stoi gmach Narodowego Banku Polskiego.

Autor Zygmunt Put

***

Przypisy:

  1. Wskazany w ogłoszeniu z 1850 r. adres Kleparz 4 porównywałam z obecnym na podstawie pozycji Jakuba Fiedora pt. „Najnowsze ponumerowanie domów miasta Krakowa”, Kraków 1884 r. Ze strony 20 wzmiankowanej książki wynika, że adres Kleparz 4, odpowiadał po zmianie numeracji domów adresowi Basztowa 16. Być może ktoś z czytelników, będzie chciał w tym przedmiocie przesłać swoje uwagi.